Kodeks Pracy jest głównym źródłem prawa pracy, które obowiązuje w naszym kraju. Dokument ten pochodzi z dnia 26.06.1974r. (wszedł w życie 1 stycznia 1975r.). Kodeks Pracy reguluje przede wszystkim stosunek pracy, który powstaje między zatrudniającym a pracownikami (powstanie, trwanie oraz jego ustanie), ale również:
• Formułuje podstawowe zasady prawa,
• Określa zakres oraz metodę tworzenia innych praw w obszarze prawa pracy,
• Ustala podstawowe instytucje prawa,
• Charakteryzuje prawa a także obowiązki pracodawców i pracowników, tryb pracy, wypoczynek, ochronę pracy, bezpieczeństwo i higienę pracy, rozwiązuje konflikty z obowiązku pracy,
• Waży o sposobie korzystania z k.c., jak też stosowania Kodeksu Pracy poza jego prawidłowym zakresem
Kodeks Pracy był wielokrotnie modyfikowany, jednak i tak niektóre pojęcia powiązane ze świadczeniem pracy możemy znaleźć w innych ustawach. Są wśród nich:
• Ustawa o organizacjach pracodawców (Dz.U.91.55.235),
• Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U.02.112.980),
• Ustawa o związkach zawodowych (Dz.U.01.79.854 ze zm.)
Prócz Kodeksu Pracy, źródłami prawa pracy w naszym kraju są:
• Układy zbiorowe (regulaminy, statuty) zawierane pomiędzy zatrudniającymi a związkami zawodowymi,
• Zarządzenia,
• Rozporządzenia
Do podstawowych praw, jakie daje nam k.p. należy przede wszystkim, prawo do posiadania dobrowolnie wytypowanie pracy, w której zatrudniony będzie miał zapewnione bezpieczeństwo i higienę, a również w której nie będzie czuł się wyszydzany oraz poniżany. Według prawa, pracownik winien dostawać godziwe honorarium za swą pracę a także móc korzystać z prawa do urlopu.
W kodeksie zapisane jest także, że wszystkiee umowy, regulaminy i statuty, które powstają w trakcie trwania stosunku pracy, nie mogą być mniej korzystne dla zatrudnionego, niż te zapisane w Kodeksie Pracy.
Mały słownik
Pracodawca – osoba fizyczna, prawna albo instytucja organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która zatrudnia pracowników, spełniając przy tym pewne warunki społeczne i prawne
Pracownik – osoba fizyczna przyjęta do pracy na umowę o pracę, wykonująca wcześniej ustalone zadania powiązane z miejscem pracy, na którym się znajduje
Stosunek pracy – swoista więź prawna, która tworzy się między zatrudniającym a zatrudnionym po wcześniejszym określeniu jej zasad
Zatrudnienie – fakt posiadania zatrudnienia przez osobę przyjęta do pracy albo w odwrotnej sytuacji, fakt przyjęcia do pracy pracownika
Umowa o pracę – specjalny rodzaj porozumienia między zatrudnionym a zatrudniającym, na zasadzie którego zatrudniony obowiązuje się wyświadczać określony rodzaj pracy na rzecz zatrudniającego, a pracodawca wypłaca mu za to honorarium
Umowa zlecenie – rodzaj porozumienia, na zasadzie którego osoba fizyczna zgadza się odpłatnie albo bezpłatnie świadczyć pewną czynność prawną
Umowa o dzieło – rodzaj umowy, na zasadzie której osoba fizyczna obowiązuje się do wykonania scharakteryzowanego w umowie „dzieła”, za które otrzyma honorarium od zamawiającego