Wierzyciele muszą sami egzekwować zaległe długi. Jeśli wykonuje się to w sposób nieodpowiedni lub nieskuteczny, trzeba liczyć się z konsekwencjami przedawnienia. Czasami też, to nieuczciwi kontrahenci, działając z pełną premedytacją, wymigują się od zapłaty powstałych zobowiązań, wykorzystując luki prawne i niewiedzę wierzycieli. W jaki sposób można więc odzyskać swoje wierzytelności?
W myśl definicji zawartej w artykule 117 § 2 KC, po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, przy czym zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Terminy przedawnienia roszczeń
Ogólny czas, po którym odzyskanie długów staje się niemożliwa, to 10 lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek ich spłaty. Jednak ze względu na różne rodzaje zobowiązań finansowych, czas przedawnienia roszczeń dla niektórych z nich został ustawowo skrócony do poniższych terminów:
- dla zobowiązań wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie uszkodzonych rzeczy, jak również dla roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na użytkowane rzeczy, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zwrócone zostały dane rzeczy
- dla zobowiązań związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa i dla zobowiązań okresowych, przedawnienie następuje po okresie 3 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne
- dla zobowiązań z tytułu umowy o dzieło, przedawnienie występuje po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, lub w którym powinno nastąpić oddanie działa
- dla zobowiązań z tytułu weksli, przedawnienie następuje po okresie 3 lat (dla wystawcy weksla własnego) i 1 roku (dla indosantów), licząc od dnia płatności lub od dnia protestu
- dla zobowiązań z tytułu umowy przewozu osób lub mienia, przedawnienie występuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym należność stała się wymagalne lub od dnia, w którym nastąpił bądź miał nastąpić przewóz
- dla zobowiązań przedsiębiorcy z tytułu powstałej sprzedaży, przedawnienie występuje po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne
- dla zobowiązań z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej, przedawnienie występuje w okresie 1 roku, licząc od dnia, kiedy miała zostać podpisana umowa właściwa
Jeśli dłużnik, podczas rozprawy sądowej powoła się na przepis przedawniania roszczeń i udowodni, że ten termin minął, to odzyskanie wierzytelności będzie niemożliwe. Warto więc wszczynać postępowanie sądowe wobec dłużników już po upływie 6 miesięcy od terminu powstania długu.