W myśl ogólnej reguły swobody umów, wyrażonej w art. 3531k.c., strony zawierające umowę mogą stworzyć stosunek prawny, według swojego uznania, o ile jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani normom współżycia społecznego. Przepis ten stanowi wręcz o tym, że świadczenie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a więc dopuszcza się jej stworzenie na podstawie umowy cywilnej. W tym zakresie liczy się wola stron, którą trzeba przeanalizować w pierwszej kolejności.
Umowa o pracę – zatrudniony zobowiązuje się do świadczenia pracy specyficznego rodzaju, na rzecz zatrudniającego. Zatrudniający nadzoruje tę pracę, wyznacza jej miejsce i czas wykonania. Zobowiązuje się też do zatrudnienia pracownika i świadczenia mu określonego w umowie wynagrodzenia. Oznacza to, że bez względu na charakter zawartej przez strony umowy, przy spełnieniu tych warunków, niniejsza więź łącząca strony, będzie potraktowana jako umowa o pracę.
Nie jest możliwe zamienienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy uchowaniu świadczenia pracy w jednakowych warunkach.
Umowa zlecenie – charakteryzuje towar albo usługę, jakie zatrudniony na umowę zlecenie zobowiązuje się świadczyć na rzecz zleceniodawcy. W niniejszym przypadku posiadamy dwa subiekty stosunku zobowiązaniowego - miast pracownika i pracodawcy, istnieje zatrudniony na umowę zlecenie i zlecający pracę.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najczęstszymi metodami przyjęć do pracy pracowników. Mimo, że na gruncie umowy o pracę oraz umowy zlecenia mają możliwość być wykonane identyczne usługi, to między tymi formami przyjęcia się do pracy jest kilka istotnych różnic:
Umowa o pracę
• Stworzenie umowy o pracę w zamian umowy zlecenia, nie tworzy żadnych negatywnych konsekwencji prawnych dla pracodawcy,,
• Zatrudniony musi wypełniać ustalone obowiązki w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Stronami umowy są zatrudniony i pracodawca,
• Zasadnicza część wynagrodzenia powinna być płacona co miesiąc,
• Zatrudniony jest dobrowolnie podlegający pracodawcy,
• Między stronami występuje stosunek pracy,
• Jest odpłatna. Zatrudniony nie ma możliwości zrzec się prawa do wynagrodzenia,
• Może być zawarta tylko z osoba fizyczną,
• Szczegółowo charakteryzuje sposób oraz czas wypowiedzenia,
• Zatrudniony musi wykonywać pracę osobiście oraz wyświadczać polecenia zatrudniającego,
• Winna być zawarta w formie pisemnej. Jeżeli zostanie zawarta ustnie, pracodawca winien maksymalnie w przeciągu 7 dni od daty zaczęcia pracy, potwierdzić ją na piśmie
• Osoba wykonująca umowę o pracę podpada obligatoryjnie ubezpieczeniom społecznym.
Umowa zlecenie
• Może być zawarta w każdej formie: ustnie, pisemnie lub w sposób dorozumiany,
• Zatrudniony nie musi świadczyć opisane obowiązki w przeznaczonym do tego celu miejscu i czasie,
• Stworzenie umowy zlecenia miast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom zatrudnionego i podpada karze pieniężnej,,
• Między stronami zachodzi stosunek cywilnoprawny,
• Wynagrodzenie powinno być wypłacone po wykonaniu zlecenia (albo w inny sposób określony w umowie pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą),
• Może być wypowiedziana w każdym terminie,
• Może być odpłatna lub niepłatna,
• Stronami umowy są zleceniobiorca i zlecający,
• Co do zasady przyjmujący zlecenie winien świadczyć pracę osobiście. Może on jednak w szczególnych przypadkach, za pozwoleniem zleceniodawcy, oddać jej świadczenie innej osobie, co daje zlecającemu całkowitą pewność, że praca zostanie wyświadczona na czas. Za wybór osoby na zastępstwo odpowiada bowiem przyjmujący zlecenie,
• Zlecający i przyjmujący zlecenie są równoprawnymi podmiotami,
• Mogą ją świadczyć przeróżne osoby, również osoby prawne i inne podmioty nie mające osobowości prawnej
• Osoba świadcząca zlecenie, ma możliwość podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego wyłącznie w przypadkach wyraźnie określonych przez normy dotyczące ubezpieczeń społecznych.