Umowa jest podstawowym narzędziem wymiany dóbr i usług, stanowi bazę istnienia gospodarki rynkowej. W obrocie gospodarczym funkcjonuje kilka rodzajów umów.
Zarządzanie przedsiębiorstwem oprócz znajomości spraw finansowych i podatkowych wymaga również umiejętności tworzenia relacji z innymi podmiotami na rynku. Relacje te nierzadko mają sformalizowany charakter, czego efektem są umowy. Te istniejące w obrocie gospodarczym zawierane są przynajmniej przez jednego kupca i związane są z profilem jego działalności. Z tym, że wywołuje ona określone skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich wywołania.
Umowy dzielimy na:
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem),
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez obustronne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy),
- nazwane ( odpowiednio uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się dowolnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści elementy
kilku umów),
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu nieodpłatne przysporzenie na rzecz drugiej strony)
Do często występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności zbywcy na wierzyciela ,
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć towar od oznaczonego sprzedawcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać ten produkt korzystającemu do używania albo do używania i pobierania korzyści przez okres oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wynagrodzeniu z tytułu nabycia produktu przez finansującego,
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej która polega na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach zagranicznych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale także inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, nazywana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje dobra lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę produktów lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania przedsiębiorstw poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu daną zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa składniki: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca kupiec wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas bezterminowy ,
- UMOWA SPRZEDAŻY - zbywca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a nabywca zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić zbywcy cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i też przyszłe,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą określonych praw i obowiązków.To przepływ towarów, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter obustronnie zobowiązujący. Należy do umów nienazwanych,
- UMOWA SPONSORINGU - odpłatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promocji sponsora lub jego produktów i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze